Hoe maak ik mijn WordPress-website sneller?

1Stap 1: Meet de snelheid van je website

Ga naar Google PageSpeed Insights, vul het adres van je website in en klik op Analyseren. Noteer de score voor mobiel en voor desktop. Test daarna ook met GTmetrix. Dat rapport laat per bestand zien hoeveel laadtijd het kost.

Lees hoe je Google PageSpeed Insights gebruikt als je het rapport wilt leren lezen.

Meet zo drie verschillende pagina’s en noteer per pagina de LCP. Dat getal wil je na de volgende stappen zien dalen.

2Stap 2: Installeer een cachingplugin

Een cachingplugin bewaart kant-en-klare kopieën van je pagina’s. De server hoeft een pagina dan niet bij elk bezoek opnieuw op te bouwen. Bekende cachingplugins zijn WP Rocket en W3 Total Cache.

Gebruik één cachingplugin tegelijk. Lees welke cachingplugin het beste bij je website past.

Caching levert vaak de grootste winst van alle stappen. Draait je hosting op de webserver LiteSpeed, dan past de gratis plugin LiteSpeed Cache daar het best bij. Weet je niet welke webserver je hosting gebruikt, vraag het dan na bij je hostingpartij; staat je website bij ViVortis, stel die vraag dan via de helpdesk van ViVortis.

3Stap 3: Verklein je afbeeldingen

Afbeeldingen zijn vaak het zwaarste onderdeel van een pagina. Comprimeer ze met een plugin zoals Smush of ShortPixel, of verklein ze voor het uploaden met TinyPNG. Comprimeren betekent dat het bestand kleiner wordt zonder zichtbaar kwaliteitsverlies.

Gebruik waar mogelijk het bestandsformaat WebP. Een WebP-bestand is bij dezelfde kwaliteit kleiner dan een JPG- of PNG-bestand.

Ook het nieuwere formaat AVIF is klein bij dezelfde kwaliteit. Een foto van enkele megabytes kan zo vaak zonder zichtbaar verschil terug naar een paar honderd kilobyte.

Upload afbeeldingen op het formaat dat je website toont. Een camerafoto van 6000 pixels breed is overbodig als je thema hoogstens 1200 pixels toont. WordPress maakt zelf kleinere versies, maar niet elk thema gebruikt die goed, dus verklein grote foto’s voordat je ze uploadt.

4Stap 4: Controleer lazy loading

Lazy loading betekent dat een afbeelding pas laadt als de bezoeker ernaartoe scrolt. WordPress doet dit voor afbeeldingen al automatisch. Voor video’s en ingesloten inhoud zoals YouTube-video’s stel je het in met een plugin. Lees hoe je lazy loading instelt in WordPress.

Let op: de grote afbeelding bovenaan je pagina hoort juist niet uitgesteld te laden, anders verschijnt je belangrijkste beeld later en wordt je LCP slechter. Nieuwere versies van WordPress houden daar zelf rekening mee, maar een paginabouwer of optimalisatieplugin kan die afbeelding toch uitgesteld laden.

Een gewone ingesloten YouTube-video laadt direct veel scripts, ook als niemand op afspelen klikt. Gebruik daarom een zogeheten facade: een stilstaande afbeelding van de video die de echte speler pas laadt na een klik. Veel optimalisatieplugins hebben daar een instelling voor.

5Stap 5: Minimaliseer CSS, JavaScript en HTML

Met de plugin Autoptimize haal je overbodige spaties en regels uit de code van je website. De bestanden worden kleiner en laden sneller. Lees hoe je CSS, JavaScript en HTML minimaliseert.

Let op: test je website na elke instelling. Het verkleinen van code kan een menu, formulier of ander onderdeel laten haperen.

Begin met het verkleinen (minify) van CSS en JavaScript; dat gaat zelden mis. Het uitgesteld laden van JavaScript levert meer op, maar kan sliders, menu’s en formulieren laten haperen. Goede plugins hebben een lijst waarin je het script dat problemen geeft kunt uitsluiten.

6Stap 6: Overweeg een CDN

Een Content Delivery Network (CDN) zoals Cloudflare bewaart kopieën van je bestanden op servers over de hele wereld. Een bezoeker krijgt de bestanden van de server die het dichtst bij hem staat. Dat geeft snellere laadtijden, vooral als je bezoekers uit meerdere landen komen. Lees wat een CDN is en of je er een nodig hebt.

Komen je bezoekers vooral uit Nederland en staat je hosting in Nederland, dan is de winst van een CDN beperkt. Deze stap kun je dan overslaan.

7Stap 7: Verwijder overbodige plugins

Elke actieve plugin laadt eigen code en kan je website vertragen. Ga naar Plugins > Geïnstalleerde plugins. Klik bij een plugin die je niet gebruikt op Deactiveren en daarna op Verwijderen.

Let op: verwijder alleen plugins waarvan je zeker weet dat je website ze niet nodig heeft. Maak eerst een back-up.

Alleen deactiveren is niet genoeg om rommel op te ruimen; verwijder plugins die je niet meer gebruikt. Kies daarnaast per taak één plugin, in plaats van meerdere plugins die hetzelfde doen.

8Stap 8: Gebruik een licht thema

Multifunctionele thema’s laden veel functies die je nooit gebruikt. Lichte thema’s, zoals GeneratePress, Astra of Kadence, laden alleen wat nodig is. Wissel je liever niet van thema, schakel dan in de thema-instellingen in elk geval ongebruikte onderdelen en demo-inhoud uit.

Let op: een ander thema verandert de opmaak van je hele website. Probeer het eerst op een testomgeving of laat het doen door wie je website heeft gebouwd.

9Stap 9: Schoon je database op

WordPress bewaart van elk bericht alle oude versies (revisies), verlopen tijdelijke gegevens en spamreacties. Na een paar jaar kan je database daardoor flink gegroeid zijn. Ruim dit op met een plugin zoals WP-Optimize.

Let op: maak altijd eerst een verse back-up. Wat je uit de database verwijdert, krijg je zonder back-up niet terug.

10Stap 10: Werk je PHP-versie bij

PHP is de programmeertaal waarop WordPress draait. Elke nieuwe hoofdversie is sneller dan de vorige. Je ziet je huidige versie in het WordPress-dashboard onder Tools > Sitediagnose, bij de informatie over de server.

De PHP-versie wijzig je in het beheerpaneel van je hosting. Maak eerst een back-up, kies de nieuwste stabiele versie en controleer daarna of je website nog goed werkt.

Let op: een plugin of thema dat de nieuwe versie niet aankan, kan je website laten haperen. Zet in dat geval de oude versie terug. Staat je website bij ViVortis, dan draait hij al op de nieuwste PHP-versie die WordPress en de plugins ondersteunen. Heb je daar een vraag over, dien dan een ticket in bij de helpdesk van ViVortis.

11Stap 11: Controleer je hosting

Is je website na deze stappen nog traag, dan kan de server de oorzaak zijn. Snelle hosting met voldoende capaciteit is de basis van een snelle website. Vraag je hostingpartij of je pakket nog past bij je website. Staat je website bij ViVortis, dan stel je die vraag via de helpdesk van ViVortis.

Kijk in PageSpeed Insights naar de melding over de reactietijd van de server. Reageert de server steeds traag terwijl je website verder licht is, dan ligt het aan de hosting.

12Stap 12: Meet opnieuw

Test je website opnieuw met PageSpeed Insights en GTmetrix en vergelijk de uitkomst met je eerste meting. Verander steeds één ding tegelijk en meet daarna. Zo weet je welke aanpassing effect heeft.

Test in een privévenster en niet als ingelogde beheerder: voor ingelogde gebruikers staat caching vaak uit, waardoor je meting niets zegt over wat bezoekers ervaren. Plan daarna een vast meetmoment, bijvoorbeeld de eerste maandag van de maand. Elke nieuwe plugin, foto of thema-update kan je winst weer tenietdoen.